Перевод: с латинского на все языки

со всех языков на латинский

rex sacrificulus

  • 1 sacrificulus

    săcrĭfĭcŭlus (săcrĭfĭcĭŏlus), i, m. prêtre [subalterne] chargé des sacrifices.    - săcrĭfĭcŭlus, i, m. Liv. 25, 1, 8, etc.    - ou săcrĭfĭcĭŏlus, i, M. Varr. L. 6, 31.    - rex sacrificulus, Liv. 2, 2, 1: roi des sacrifices [chargé de certains sacrifices faits auparavant par les rois]. --- cf. 6, 41, 9.    - sacrificulus vates, Liv. 35, 48, 13: prêtre sacrificateur.
    * * *
    săcrĭfĭcŭlus (săcrĭfĭcĭŏlus), i, m. prêtre [subalterne] chargé des sacrifices.    - săcrĭfĭcŭlus, i, m. Liv. 25, 1, 8, etc.    - ou săcrĭfĭcĭŏlus, i, M. Varr. L. 6, 31.    - rex sacrificulus, Liv. 2, 2, 1: roi des sacrifices [chargé de certains sacrifices faits auparavant par les rois]. --- cf. 6, 41, 9.    - sacrificulus vates, Liv. 35, 48, 13: prêtre sacrificateur.
    * * *
        Sacrificulus, pen. corr. Liu. Qui faisoit les sacrifices que souloyent faire les Roys devant qu'ils fussent jectez de Rome.

    Dictionarium latinogallicum > sacrificulus

  • 2 rex

    [st1]1 [-] rex, rēgis, m. [rego]: - [abcl][b]a - roi, souverain, monarque; suffète (à Carthage); grand roi (roi de Perse). - [abcl]b - (sous la république, terme odieux) maître absolu, despote, tyran. - [abcl]c - le premier (dans un art), le prince (des orateurs). - [abcl]d - personnage puissant ou riche: chef, maître, patron, protecteur, gros personnage, nabab. - [abcl]e - mentor, précepteur. - [abcl]f - chef des jeux d'enfants.[/b]    - reges (au plur.): - [abcl]a - les rois. - [abcl]b - le roi et la reine, le couple royal. - [abcl]c - la famille royale. - [abcl]d - les fils du roi.    - Karthagine quotannis bini reges creabantur, Nep.: chaque année, à Carthage, on nommait deux rois (= deux suffètes).    - impune quae lubet, id est regem esse, Sall.: faire librement ce que l'on veut, c'est être un tyran.    - populus late rex, Virg.: le peuple qui exerce une vaste domination.    - rex umbrarum, Ov.: celui qui commande aux ombres (Pluton).    - rex Olympi, Virg.: celui qui commande sur l'Olympe (= Jupiter).    - hic inferni janua regis dicitur, Virg. En. 6: ici, dit-on, se trouve la porte du roi des Enfers.    - rex tertiae sortis, Sen. Herc. Fur. 833: le roi qui a eu en partage le troisième lot (= Pluton).    - pronepos regis aquarum, Ov. 10: arrière-petit-fils du roi des eaux (= de Neptune).    - movit caput aequoreus rex, Ov. 8: le roi des eaux (= Neptune) acquiesça de la tête.    - regum rex (gr. βασιλευς βασιλέων), Suet. Calig. 5; Amm. 17: le roi des rois (le roi des Parthes).    - rex sacrificulus (rex sacrificus ou rex sacrorum): roi des sacrifices (dignité religieuse chez les Romains). - voir hors site rex sacrorum.    - rex mensae, Macr.: le roi du festin, le président du festin.    - rex convivii, Sid. (rex seul, Prud.): le roi du festin.    - rex avium, Plin.: le roi des oiseaux (l'aigle).    - rex armenti, Stat.: le roi du troupeau (= le taureau).    - rex ferarum: le roi des animaux (= le lion).    - Eridanus, rex fluviorum, Virg.: le Pô, le fleuve le plus important des fleuves.    - regem me esse oportuit, Ter. Phorm.: j'aurais dû être un gros bourgeois! [st1]2 [-] Rex, Rēgis, m.: Rex (surnom).
    * * *
    [st1]1 [-] rex, rēgis, m. [rego]: - [abcl][b]a - roi, souverain, monarque; suffète (à Carthage); grand roi (roi de Perse). - [abcl]b - (sous la république, terme odieux) maître absolu, despote, tyran. - [abcl]c - le premier (dans un art), le prince (des orateurs). - [abcl]d - personnage puissant ou riche: chef, maître, patron, protecteur, gros personnage, nabab. - [abcl]e - mentor, précepteur. - [abcl]f - chef des jeux d'enfants.[/b]    - reges (au plur.): - [abcl]a - les rois. - [abcl]b - le roi et la reine, le couple royal. - [abcl]c - la famille royale. - [abcl]d - les fils du roi.    - Karthagine quotannis bini reges creabantur, Nep.: chaque année, à Carthage, on nommait deux rois (= deux suffètes).    - impune quae lubet, id est regem esse, Sall.: faire librement ce que l'on veut, c'est être un tyran.    - populus late rex, Virg.: le peuple qui exerce une vaste domination.    - rex umbrarum, Ov.: celui qui commande aux ombres (Pluton).    - rex Olympi, Virg.: celui qui commande sur l'Olympe (= Jupiter).    - hic inferni janua regis dicitur, Virg. En. 6: ici, dit-on, se trouve la porte du roi des Enfers.    - rex tertiae sortis, Sen. Herc. Fur. 833: le roi qui a eu en partage le troisième lot (= Pluton).    - pronepos regis aquarum, Ov. 10: arrière-petit-fils du roi des eaux (= de Neptune).    - movit caput aequoreus rex, Ov. 8: le roi des eaux (= Neptune) acquiesça de la tête.    - regum rex (gr. βασιλευς βασιλέων), Suet. Calig. 5; Amm. 17: le roi des rois (le roi des Parthes).    - rex sacrificulus (rex sacrificus ou rex sacrorum): roi des sacrifices (dignité religieuse chez les Romains). - voir hors site rex sacrorum.    - rex mensae, Macr.: le roi du festin, le président du festin.    - rex convivii, Sid. (rex seul, Prud.): le roi du festin.    - rex avium, Plin.: le roi des oiseaux (l'aigle).    - rex armenti, Stat.: le roi du troupeau (= le taureau).    - rex ferarum: le roi des animaux (= le lion).    - Eridanus, rex fluviorum, Virg.: le Pô, le fleuve le plus important des fleuves.    - regem me esse oportuit, Ter. Phorm.: j'aurais dû être un gros bourgeois! [st1]2 [-] Rex, Rēgis, m.: Rex (surnom).
    * * *
        Rex, regis. Cic. Roy.
    \
        Purpureus rex. Ouid. Vestu de pourpre.
    \
        Populus late rex. Virgil. Peuple regnant sur grande estendue de pays.
    \
        Rex pueritiae. Horat. Recteur, Moderateur, Guide et gouverneur d'un jeune enfant.
    \
        - siue reges, Siue inopes erimus coloni. Horatius. Soit que soyons riches, soit que soyons povres, etc.
    \
        Reges aerarii. Cic. Les gouverneurs du thresor d'une ville.

    Dictionarium latinogallicum > rex

  • 3 Rex

    1.
    rex, rēgis ( gen. plur regerum, Gell. ap. Charis p. 40 P.), m. [rego], a ruler of a country, a king.
    A.
    Lit.:

    omnis res publica, quae ut dixi populi res est, consilio quodam regenda est, ut diuturna sit. Id autem consilium aut uni tribuendum est aut delectis quibusdam, etc. Cum penes unum est omnium summa rerum, regem illum unum vocamus et regnum ejus rei publicae statum, etc.,

    Cic. Rep. 1, 26, 41; cf. id. ib. 2, 23, 43;

    1, 42, 65: simulatque se inflexit hic rex in dominatum injustiorem, fit continuo tyrannus,

    id. ib. 2, 26, 49: rex Albai Longaï, Enn. ap. Fortun. p. 2691 P. (Ann. v. 34 Vahl.); Cic. Rep. 2, 2, 4:

    regum sapientia,

    id. ib. 2, 6, 11:

    rex Ancus,

    id. ib. 2, 3, 5:

    Anco regi,

    id. ib. 2, 20, 35:

    regem deligere,

    id. ib. 2, 12, 24:

    creare,

    id. ib. 2, 17, 31:

    constituere,

    id. ib. 2, 18, 33;

    20: reges, nam in terris nomen imperi id primum fuit,

    Sall. C. 2, 1:

    regibus boni quam mali suspectiores sunt,

    id. ib. 7, 2:

    monumenta regis,

    Hor. C. 1, 2, 15:

    reges in ipsos imperium est Jovis,

    id. ib. 3, 1, 6:

    urbem Romanam a principio reges habuere,

    Tac. A. 1, 1:

    post reges exactos,

    Liv. 2, 8.— A very odious name in the time of the Republic, i. q. tyrant, despot:

    pulso Tarquinio nomen regis audire non poterat (populus Romanus),

    Cic. Rep. 2, 30, 53; cf.:

    hoc nomen (sc. tyranni) Graeci regis injusti esse voluerunt: nostri quidem omnes reges vocitaverunt, qui soli in populos perpetuam potestatem haberent. Itaque et Spurius Cassius et M. Manlius et Spurius Maelius regnum occupare voluisse dicti sunt, et modo (Ti. Gracchus),

    id. ib. 2, 27, 50 Mos.:

    rex populi Romani,

    i. e. Cæsar, id. Off. 3, 21, 83; cf. id. Fam. 12, 1, 1:

    decem reges aerarii,

    id. Agr. 2, 6, 14;

    v. also regnum, regno, and dominus, with tetrarcha,

    id. Mil. 28, 76; Hor. S. 1, 3, 12; Sall. C. 20, 7; v. Fabri ad h. l.— In ancient Rome the king had also priestly dignities and duties; hence, after the kings were expelled, the name rex (like basileus) continued to be given in relig. lang. to the priest who performed these duties; hence, rex sacrificulus, sacrificus, sacrorum; v. sacrificulus; and rex Nemorensis, i. e. priest of Diana Aricina, Suet. Calig. 35.—
    * (β).
    Poet., as adj., ruling, that rules or sways:

    populum late regem belloque superbum,

    Verg. A. 1, 21.—
    2.
    kat exochên, acc. to the Gr. basileus, the king of Persia, Ter. Heaut. 1, 1, 65; id. Eun. 3, 1, 7 and 11; Nep. Milt. 7, 5; id. Them. 3, 2; 4, 3; id. Paus. 1, 2 al.; cf of the king of the Parthi: regum rex (the Gr. basileus basileôn), Suet. Calig. 5; Amm. 17, 5, 3. —
    B.
    Transf.
    1.
    Of Jupiter, as king of gods and men:

    quem (sc. Jovem) unum omnium deorum et hominum regem esse omnes doctrinā expoliti consentiunt,

    Cic. Rep. 1, 36, 56; cf.

    of the same: summi deum regis,

    Naev. Bell. Pun. 3, 2; and:

    divom pater atque hominum rex,

    Verg. A. 1, 65; 2, 648; 10 2, 743 (with this cf.:

    o qui res hominumque deumque Aeternis regis imperiis,

    id. ib. 1, 229):

    Olympi magnus rex,

    id. ib. 5, 533; Hor. C. 4, 4, 2; id. Epod. 16, 56.—Sometimes also of other deities, as rulers of the realms assigned to them:

    aquarum,

    i. e. Neptune, Ov. M. 10, 606; so,

    aequoreus,

    id. ib. 8, 603:

    umbrarum,

    i.e. Pluto, id. ib. 7, 249; so,

    silentum,

    id. ib. 5, 356:

    rex infernus,

    Verg. A. 6, 106:

    tertiae sortis,

    Sen. Herc. Fur. 833:

    Stygius,

    Verg. A. 6, 252:

    antiqui poli, mundique prioris,

    i.e. Saturn, Mart. 12, 62.—Of Æolus, Verg. A. 1, 52 et saep.—
    2.
    In gen., head, chief, leader, master, etc. (mostly poet.); of Æneas, Verg. A. 1, 544; 575; 6, 55; 7, 220;

    of lions,

    Phaedr. 4, 13, 4;

    of the bull, as leader of the herd,

    Stat. Th. 5, 333; 11, 28;

    of the queen-bee,

    Verg. G. 4, 106;

    of the eagle,

    Plin. 10, 74, 95, § 203;

    of the Eridanus, as the first river of Italy,

    Verg. G. 1, 482;

    of Phanæan wine,

    id. ib. 2, 98 et saep.; also, of the master of a feast, like the Greek basileus:

    mensae,

    Macr. S. 2, 1; so absol. (sc. convivii), Prud. Cath. 9, 30 (cf. regnum and dominus); of a governor, preceptor of youth:

    actae pueritiae,

    Hor. C. 1, 36, 8; of the leader, king in children's games, Hor. Ep. 1, 1, 59:

    rex inter ludentes delectus,

    Just. 1, 5, 1; of the protector, patron of parasites, Plaut. As. 5, 2, 73; id. Capt. 1, 1, 24; id. Stich. 3, 2, 2; Ter. Phorm. 2, 2, 24:

    coram rege suā de paupertate tacentes,

    Hor. Ep. 1, 17, 43; Mart. 2, 18, 5; Juv. 1, 136 et saep.; of the son of a king or chieftain, a prince, Verg. A. 9, 223; Val. Fl. 1, 174, Stat. Achill. 1, 156; Flor. 4, 9, 7 Duk. (cf. regulus and regina); of a powerful, rich, or fortunate person, Plaut. Rud. 4, 2, 26; id. Poen. 3, 3, 58:

    sive reges Sive inopes,

    Hor. C. 2, 14, 11; 2, 18, 34:

    regibus hic mos est,

    id. S. 1, 2, 86; 2, 2, 45; id. A. P. 434. — Reges sometimes signifies the king and queen, Liv. 1, 39 init., 27, 4; sometimes the whole royal family, id. 2, 2, 11; 2, 3, 5; 45, 43, 9.— Poet., rex sometimes denotes the character, sentiments, or feelings of a king:

    rex patrem (i.e. paternum animum) vicit,

    Ov. M. 12, 30:

    in rege pater est,

    id. ib. 13, 187.
    2.
    Rex, rēgis, m., a surname in the gens Marcia, e. g. Q. Marcius Rex, consul A. U. C. 686, Sall. C. 30, 3:

    Q. (Marcius) Rex,

    brotherin-law of Clodius, Cic. Att. 1, 16, 10 (in a lusus verbb. with rex, a tyrant, despot); cf. Hor. S. 1, 7, 35:

    P. Marcius Rex,

    Liv. 43, 1 al.; cf. Suet. Caes. 6.

    Lewis & Short latin dictionary > Rex

  • 4 rex

    1.
    rex, rēgis ( gen. plur regerum, Gell. ap. Charis p. 40 P.), m. [rego], a ruler of a country, a king.
    A.
    Lit.:

    omnis res publica, quae ut dixi populi res est, consilio quodam regenda est, ut diuturna sit. Id autem consilium aut uni tribuendum est aut delectis quibusdam, etc. Cum penes unum est omnium summa rerum, regem illum unum vocamus et regnum ejus rei publicae statum, etc.,

    Cic. Rep. 1, 26, 41; cf. id. ib. 2, 23, 43;

    1, 42, 65: simulatque se inflexit hic rex in dominatum injustiorem, fit continuo tyrannus,

    id. ib. 2, 26, 49: rex Albai Longaï, Enn. ap. Fortun. p. 2691 P. (Ann. v. 34 Vahl.); Cic. Rep. 2, 2, 4:

    regum sapientia,

    id. ib. 2, 6, 11:

    rex Ancus,

    id. ib. 2, 3, 5:

    Anco regi,

    id. ib. 2, 20, 35:

    regem deligere,

    id. ib. 2, 12, 24:

    creare,

    id. ib. 2, 17, 31:

    constituere,

    id. ib. 2, 18, 33;

    20: reges, nam in terris nomen imperi id primum fuit,

    Sall. C. 2, 1:

    regibus boni quam mali suspectiores sunt,

    id. ib. 7, 2:

    monumenta regis,

    Hor. C. 1, 2, 15:

    reges in ipsos imperium est Jovis,

    id. ib. 3, 1, 6:

    urbem Romanam a principio reges habuere,

    Tac. A. 1, 1:

    post reges exactos,

    Liv. 2, 8.— A very odious name in the time of the Republic, i. q. tyrant, despot:

    pulso Tarquinio nomen regis audire non poterat (populus Romanus),

    Cic. Rep. 2, 30, 53; cf.:

    hoc nomen (sc. tyranni) Graeci regis injusti esse voluerunt: nostri quidem omnes reges vocitaverunt, qui soli in populos perpetuam potestatem haberent. Itaque et Spurius Cassius et M. Manlius et Spurius Maelius regnum occupare voluisse dicti sunt, et modo (Ti. Gracchus),

    id. ib. 2, 27, 50 Mos.:

    rex populi Romani,

    i. e. Cæsar, id. Off. 3, 21, 83; cf. id. Fam. 12, 1, 1:

    decem reges aerarii,

    id. Agr. 2, 6, 14;

    v. also regnum, regno, and dominus, with tetrarcha,

    id. Mil. 28, 76; Hor. S. 1, 3, 12; Sall. C. 20, 7; v. Fabri ad h. l.— In ancient Rome the king had also priestly dignities and duties; hence, after the kings were expelled, the name rex (like basileus) continued to be given in relig. lang. to the priest who performed these duties; hence, rex sacrificulus, sacrificus, sacrorum; v. sacrificulus; and rex Nemorensis, i. e. priest of Diana Aricina, Suet. Calig. 35.—
    * (β).
    Poet., as adj., ruling, that rules or sways:

    populum late regem belloque superbum,

    Verg. A. 1, 21.—
    2.
    kat exochên, acc. to the Gr. basileus, the king of Persia, Ter. Heaut. 1, 1, 65; id. Eun. 3, 1, 7 and 11; Nep. Milt. 7, 5; id. Them. 3, 2; 4, 3; id. Paus. 1, 2 al.; cf of the king of the Parthi: regum rex (the Gr. basileus basileôn), Suet. Calig. 5; Amm. 17, 5, 3. —
    B.
    Transf.
    1.
    Of Jupiter, as king of gods and men:

    quem (sc. Jovem) unum omnium deorum et hominum regem esse omnes doctrinā expoliti consentiunt,

    Cic. Rep. 1, 36, 56; cf.

    of the same: summi deum regis,

    Naev. Bell. Pun. 3, 2; and:

    divom pater atque hominum rex,

    Verg. A. 1, 65; 2, 648; 10 2, 743 (with this cf.:

    o qui res hominumque deumque Aeternis regis imperiis,

    id. ib. 1, 229):

    Olympi magnus rex,

    id. ib. 5, 533; Hor. C. 4, 4, 2; id. Epod. 16, 56.—Sometimes also of other deities, as rulers of the realms assigned to them:

    aquarum,

    i. e. Neptune, Ov. M. 10, 606; so,

    aequoreus,

    id. ib. 8, 603:

    umbrarum,

    i.e. Pluto, id. ib. 7, 249; so,

    silentum,

    id. ib. 5, 356:

    rex infernus,

    Verg. A. 6, 106:

    tertiae sortis,

    Sen. Herc. Fur. 833:

    Stygius,

    Verg. A. 6, 252:

    antiqui poli, mundique prioris,

    i.e. Saturn, Mart. 12, 62.—Of Æolus, Verg. A. 1, 52 et saep.—
    2.
    In gen., head, chief, leader, master, etc. (mostly poet.); of Æneas, Verg. A. 1, 544; 575; 6, 55; 7, 220;

    of lions,

    Phaedr. 4, 13, 4;

    of the bull, as leader of the herd,

    Stat. Th. 5, 333; 11, 28;

    of the queen-bee,

    Verg. G. 4, 106;

    of the eagle,

    Plin. 10, 74, 95, § 203;

    of the Eridanus, as the first river of Italy,

    Verg. G. 1, 482;

    of Phanæan wine,

    id. ib. 2, 98 et saep.; also, of the master of a feast, like the Greek basileus:

    mensae,

    Macr. S. 2, 1; so absol. (sc. convivii), Prud. Cath. 9, 30 (cf. regnum and dominus); of a governor, preceptor of youth:

    actae pueritiae,

    Hor. C. 1, 36, 8; of the leader, king in children's games, Hor. Ep. 1, 1, 59:

    rex inter ludentes delectus,

    Just. 1, 5, 1; of the protector, patron of parasites, Plaut. As. 5, 2, 73; id. Capt. 1, 1, 24; id. Stich. 3, 2, 2; Ter. Phorm. 2, 2, 24:

    coram rege suā de paupertate tacentes,

    Hor. Ep. 1, 17, 43; Mart. 2, 18, 5; Juv. 1, 136 et saep.; of the son of a king or chieftain, a prince, Verg. A. 9, 223; Val. Fl. 1, 174, Stat. Achill. 1, 156; Flor. 4, 9, 7 Duk. (cf. regulus and regina); of a powerful, rich, or fortunate person, Plaut. Rud. 4, 2, 26; id. Poen. 3, 3, 58:

    sive reges Sive inopes,

    Hor. C. 2, 14, 11; 2, 18, 34:

    regibus hic mos est,

    id. S. 1, 2, 86; 2, 2, 45; id. A. P. 434. — Reges sometimes signifies the king and queen, Liv. 1, 39 init., 27, 4; sometimes the whole royal family, id. 2, 2, 11; 2, 3, 5; 45, 43, 9.— Poet., rex sometimes denotes the character, sentiments, or feelings of a king:

    rex patrem (i.e. paternum animum) vicit,

    Ov. M. 12, 30:

    in rege pater est,

    id. ib. 13, 187.
    2.
    Rex, rēgis, m., a surname in the gens Marcia, e. g. Q. Marcius Rex, consul A. U. C. 686, Sall. C. 30, 3:

    Q. (Marcius) Rex,

    brotherin-law of Clodius, Cic. Att. 1, 16, 10 (in a lusus verbb. with rex, a tyrant, despot); cf. Hor. S. 1, 7, 35:

    P. Marcius Rex,

    Liv. 43, 1 al.; cf. Suet. Caes. 6.

    Lewis & Short latin dictionary > rex

  • 5 rex [1]

    1. rēx, rēgis, m. ( von rego, gallisch rīx in Orgetorīx usw., altind. rājān, got. reiks, ahd. rīhhi, mächtig), der Leiter, Regierer eines Staates, der König, Fürst, Regent, I) eig.: rex Deiotarus u. Deiotarus rex, Cic.: Alexander rex, Cic. u. Sall. fr.: Amulius rex Albanus, Liv.: rex vetustissimus, Iustin.: reges tragici (in der Tragödie), Theaterkönige, Iustin. – rex regum, von Agamemnon, Liv. 45, 27, 9. Vell. 1, 1, 2; bei den Römern vorzugsw. v. Partherkönig (wie bei den Griechen ὁ μέγας βασιλεύς v. Perserkönig), Suet. Cal. 5 (so wohl auch regum rex regalior, Plaut. capt. 825): u. so bl. rex vorzugsw. v. Perserkönig (wie im Griech. βασιλεύς), Ter. heaut. 117. Nep. Milt. 7, 5: regem deligere, creare, constituere, Cic.: alqm appellare regem, den königlichen Titel beilegen, Cic.: sub rege esse (stehen), Liv. – poet. attrib., herrschend, regierend, populus late rex, Verg. Aen. 1, 21. – II) übtr.: 1) als Bezeichnung mancher Götter, rex divûm atque hominum, r. deorum, v. Jupiter, Verg.: rex aquarum, v. Neptun Ov.: rex Stygius, v. Pluto, Verg.; dah. regis solium, des Pluto, Verg. – 2) reges, der König und seine Gemahlin, das Königspaar (s. M. Müller Liv. 1, 39, 2), reges excitos, Liv.: Ptolemaeus Cleopatraque reges, Liv. – od. die königliche Familie, ne quis eum motum regibus nuntiaret, Liv.: direptis bonis regum, Liv. – od. die königlichen Prinzen od. Kinder, reges Syriae, regis Antiochi filius, Cic.: rex Epiphanes, Prinz, Tac.: controversiae regum, Caes. – 3) zur Zeit der Republik, nach Vertreibung des letzten Königs, oft als gehässige Benennung, Despot, unumschränkter Herrscher, rex populi Rom., d.i. Cäsar, Cic. de off. 3, 84: decem reges aerarii etc., von den zehn Kommissarien, um den Rullus verhaßt zu machen, Cic. de lege agr. 2, 15. – 4) in der Religionssprache, rex sacrorum, sacrificiorum, Cic., od. rex sacrificus, Liv., od. rex sacrificulus, Liv., ein dem Pontifex Maximus untergebener Priester, der die Opfer verrichten mußte, die früher die Könige verrichteten (s. Weißenb. u. M. Müller Liv. 2, 2, 1): r. Nemorensis, Opferpriester der Diana von Aricia, Suet. Cal. 35, 3. – 5) im allg., wie KönigHaupt, Oberhaupt, Machthaber, Lenker, a) v. Tieren, wie r. ferarum, v. Löwen, Phaedr.: r. apum, Scriptt. r. r. u. Verg.: r. avium, v. trochilus (w. s.), Plin.: v. Adler, Plin. – u. v. Flüssen, wie v. Eridanus, als Hauptfluß Italiens, Verg. – b) vom Beschützer, Patron der Schmarotzer, Plaut., Ter., Hor. u.a. – c) jeder Mächtige, Reiche, Vornehme, der mächtige, reiche Patron (s. Brix Plaut. capt. 90), meus rex potitus est hostium, Plaut.: rex eris, si etc., Hor.: r. causarum, der alle Prozesse gewinnt, von einem großen Redner, Ascon.: regem me esse oportuit! ich sollte ein reicher Mann sein! Ter.: dah. reges, von den Freunden des damals vielvermögenden Cäsar, große (hohe) Herren, Cic. ep. 9, 19, 1. – d) der Leiter eines Jünglings, der Jugendführer, Erzieher, pueritiae, Hor. carm. 1, 36, 8. – e) rex mensae (wie im Griech. βασιλεύς = συμποσίαρχος), der Zechmeister bei dem Gastmahle od. Trinkgelage, Macr. sat. 2, 1, 3: so auch rex convivii, Sidon. epist. 9, 13, 4: im Zshg. bl. rex, Prud. cath. 9, 30. – / Genet. rege, Corp. inscr. Lat. 6, 5639 = 12, 1334a. – Genet. Plur. regerum, Cn. Gell. bei Charis. 54, 26.

    lateinisch-deutsches > rex [1]

  • 6 rex

    1. rēx, rēgis, m. ( von rego, gallisch rīx in Orgetorīx usw., altind. rājān, got. reiks, ahd. rīhhi, mächtig), der Leiter, Regierer eines Staates, der König, Fürst, Regent, I) eig.: rex Deiotarus u. Deiotarus rex, Cic.: Alexander rex, Cic. u. Sall. fr.: Amulius rex Albanus, Liv.: rex vetustissimus, Iustin.: reges tragici (in der Tragödie), Theaterkönige, Iustin. – rex regum, von Agamemnon, Liv. 45, 27, 9. Vell. 1, 1, 2; bei den Römern vorzugsw. v. Partherkönig (wie bei den Griechen ὁ μέγας βασιλεύς v. Perserkönig), Suet. Cal. 5 (so wohl auch regum rex regalior, Plaut. capt. 825): u. so bl. rex vorzugsw. v. Perserkönig (wie im Griech. βασιλεύς), Ter. heaut. 117. Nep. Milt. 7, 5: regem deligere, creare, constituere, Cic.: alqm appellare regem, den königlichen Titel beilegen, Cic.: sub rege esse (stehen), Liv. – poet. attrib., herrschend, regierend, populus late rex, Verg. Aen. 1, 21. – II) übtr.: 1) als Bezeichnung mancher Götter, rex divûm atque hominum, r. deorum, v. Jupiter, Verg.: rex aquarum, v. Neptun Ov.: rex Stygius, v. Pluto, Verg.; dah. regis solium, des Pluto, Verg. – 2) reges, der König und seine Gemahlin, das Königspaar (s. M. Müller Liv. 1, 39, 2), reges excitos, Liv.: Ptolemaeus Cleopatraque reges, Liv. – od. die königliche Familie, ne quis eum motum regibus nuntiaret, Liv.: direptis bonis regum, Liv. – od. die königlichen
    ————
    Prinzen od. Kinder, reges Syriae, regis Antiochi filius, Cic.: rex Epiphanes, Prinz, Tac.: controversiae regum, Caes. – 3) zur Zeit der Republik, nach Vertreibung des letzten Königs, oft als gehässige Benennung, Despot, unumschränkter Herrscher, rex populi Rom., d.i. Cäsar, Cic. de off. 3, 84: decem reges aerarii etc., von den zehn Kommissarien, um den Rullus verhaßt zu machen, Cic. de lege agr. 2, 15. – 4) in der Religionssprache, rex sacrorum, sacrificiorum, Cic., od. rex sacrificus, Liv., od. rex sacrificulus, Liv., ein dem Pontifex Maximus untergebener Priester, der die Opfer verrichten mußte, die früher die Könige verrichteten (s. Weißenb. u. M. Müller Liv. 2, 2, 1): r. Nemorensis, Opferpriester der Diana von Aricia, Suet. Cal. 35, 3. – 5) im allg., wie KönigHaupt, Oberhaupt, Machthaber, Lenker, a) v. Tieren, wie r. ferarum, v. Löwen, Phaedr.: r. apum, Scriptt. r. r. u. Verg.: r. avium, v. trochilus (w. s.), Plin.: v. Adler, Plin. – u. v. Flüssen, wie v. Eridanus, als Hauptfluß Italiens, Verg. – b) vom Beschützer, Patron der Schmarotzer, Plaut., Ter., Hor. u.a. – c) jeder Mächtige, Reiche, Vornehme, der mächtige, reiche Patron (s. Brix Plaut. capt. 90), meus rex potitus est hostium, Plaut.: rex eris, si etc., Hor.: r. causarum, der alle Prozesse gewinnt, von einem großen Redner, Ascon.: regem me esse oportuit! ich sollte ein reicher Mann sein! Ter.: dah.
    ————
    reges, von den Freunden des damals vielvermögenden Cäsar, große (hohe) Herren, Cic. ep. 9, 19, 1. – d) der Leiter eines Jünglings, der Jugendführer, Erzieher, pueritiae, Hor. carm. 1, 36, 8. – e) rex mensae (wie im Griech. βασιλεύς = συμποσίαρχος), der Zechmeister bei dem Gastmahle od. Trinkgelage, Macr. sat. 2, 1, 3: so auch rex convivii, Sidon. epist. 9, 13, 4: im Zshg. bl. rex, Prud. cath. 9, 30. – Genet. rege, Corp. inscr. Lat. 6, 5639 = 12, 1334a. – Genet. Plur. regerum, Cn. Gell. bei Charis. 54, 26.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > rex

  • 7 sacrificulus

    sacrificulus, ī, m. (Demin. v. sacrificus), der Opferer, Opferpriester, Liv. 25, 1, 8. Suet. Dom. 1, 2. – als Apposit., rex s., der die früher vom Könige besorgten Opfer verrichtende Opferpriester, s. Liv. 2, 2, 1 sq. (vgl. sacrificiolus): sacrificuli reges, Liv. 6, 41, 9: vates, Liv. 35, 48, 13.

    lateinisch-deutsches > sacrificulus

  • 8 sacrificulus

    sacrificulus, ī, m. (Demin. v. sacrificus), der Opferer, Opferpriester, Liv. 25, 1, 8. Suet. Dom. 1, 2. – als Apposit., rex s., der die früher vom Könige besorgten Opfer verrichtende Opferpriester, s. Liv. 2, 2, 1 sq. (vgl. sacrificiolus): sacrificuli reges, Liv. 6, 41, 9: vates, Liv. 35, 48, 13.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > sacrificulus

  • 9 sacrificulus

    sā̆crĭfĭcŭlus, i, m. [sacrifico], one who conducts the sacrifices, a sacrificer, sacrificing priest:

    sacrificuli ac vates ceperant hominum mentes,

    Liv. 25, 1; Suet. Dom. 1 (for which, sacricolae, Tac. H. 3, 74).—In apposition:

    rex,

    a high-priest, Liv. 2, 2, 1; cf. id. 6, 41, 9;

    v. rex, I.: vates,

    id. 35, 48 fin.

    Lewis & Short latin dictionary > sacrificulus

  • 10 sacrificulus

    ī m. [demin. к sacrificus ]
    rex s. Lверховный жрец (совершавший те жертвоприношения, которые в дореспубликанскую эпоху совершались царями)

    Латинско-русский словарь > sacrificulus

  • 11 comitio

    comitio, āvi, ātum, āre, I) das Volk zur Versammlung auf das comitium berufen (v. rex sacrificulus), quando rex comitiavit fas, Varr. LL. 6, 31: quando rex comitiassit (= comitiaverit) fas, Fest. p. 278 (a), 14: abgek. Q. R. C. F., Fast. ann. Iul. Praen. Mart. 24 (Corp. inscr. Lat. 12 p. 234.). – Dep. Nbf. comitior, ἀρχαιρεσιάζω (ich halte eine Wahlversammlung), Dosith. (VII) 430, 20. – II) in den Komitien wählen, dah. tribuni comitiati, die vom Volke gewählten (Ggstz. rufuli, die vom Feldherrn erwählten), Ps. Ascon. Cic. I. Verr. 30.

    lateinisch-deutsches > comitio

  • 12 comitio

    comitio, āvi, ātum, āre, I) das Volk zur Versammlung auf das comitium berufen (v. rex sacrificulus), quando rex comitiavit fas, Varr. LL. 6, 31: quando rex comitiassit (= comitiaverit) fas, Fest. p. 278 (a), 14: abgek. Q. R. C. F., Fast. ann. Iul. Praen. Mart. 24 (Corp. inscr. Lat. 12 p. 234.). – Dep. Nbf. comitior, ἀρχαιρεσιάζω (ich halte eine Wahlversammlung), Dosith. (VII) 430, 20. – II) in den Komitien wählen, dah. tribuni comitiati, die vom Volke gewählten (Ggstz. rufuli, die vom Feldherrn erwählten), Ps. Ascon. Cic. I. Verr. 30.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > comitio

  • 13 regina

    rēgīna, ae, f. [rex; cf. the Sanscr. rāgni, the same], a queen.
    I.
    Lit.
    A.
    In gen., Plaut. Stich. 1, 2, 76, id. Trin. 1, 2, 170 al. —
    B.
    In partic., of Cleopatra, Cic. Att. 14, 8, 1; 14, 20, 1; 15, 15, 2; Hor. C. 1, 37, 7 al.; Suet. Aug. 69.— Of Dido, Verg. A. 1, 303; 454; 697; 717.—Of the wife of Latinus, Verg. A. 12, 659. — Sarcastically: regina Bithynica, of Cæsar, as paramour of King Nicomedes, Bibul. Suet. Caes. 49: sacrorum, the wife of the rex sacrificulus, Macr. S. 1, 15 fin.; Paul. ex Fest. p. 113 Müll.; cf. Serv. ad Verg. A. 4, 137. —
    II.
    Transf.
    A.
    A goddess:

    Juno,

    Plaut. Cist. 2, 1, 37; Cic. Verr. 2, 5, 72, § 184; Liv. 5, 21; Verg. A. 1, 9; 1, 46:

    o Venus, regina Gnidi Paphique,

    Hor. C. 1, 30, 1; cf. id. ib. 3, 26, 11:

    siderum regina bicornis, Luna,

    id. C. S. 35:

    Calliope,

    id. C. 3, 4, 2:

    regina nemorum,

    i. e. Diana, Sen. Hippol. 406.—
    B.
    A daughter of a king, a princess (cf. rex and regulus); so of Ariadne, Verg. A. 6, 28.— Of Medea, Ov. H. 12, 1.— Of the daughters of Darius, Curt. 3, 11, 25; 3, 12, 12; cf.

    also in apposition: regina sacerdos (of Rhea Silvia),

    Verg. A. 1, 273:

    virgines reginae,

    Curt. 3, 12, 21. —
    C.
    A noble woman, a lady:

    sed istae reginae domi Suae fuere ambae (opp. ancillae),

    Plaut. Truc. 2, 6, 50:

    quia solae utuntur his reginae,

    Ter. Eun. 1, 2, 88; Mart. 10, 64, 1.—
    D.
    In gen., she that is first, a leader, directress, mistress (mostly poet.):

    silvestris regina chori,

    i. e. the leader, Stat. Th. 4, 379:

    Alpini veluti regina cu pressus Verticis,

    id. ib. 6, 854:

    Appia regina viarum,

    id. S. 2, 2, 12.—
    III.
    Trop., a queen, mistress, etc.: oratio omnium rerum regina, Pac. ap. Non. 113, 32; id. ap. Cic. de Or. 2, 44, 187; and ap. Quint. 1, 12, 18:

    (justitia) omnium est domina et regina virtutum,

    Cic. Off 3, 6, 28:

    regina Pecunia,

    Hor. Ep. 1, 6, 37:

    volucrum,

    Mart. 5, 55, 1.

    Lewis & Short latin dictionary > regina

  • 14 sacrificus

    Латинско-русский словарь > sacrificus

  • 15 regina

    rēgīna, ae, f. (rēx), die Königin, als Herrscherin u. als Gemahlin des Königs, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) im allg., Plaut., Sall. fr. u.a.: r. Berenice, Quint.: r. Bithynica, sarkast. v. Cäsar als Buhler des Königs Nikomedes von Bithynien, Suet. – als Gemahlin des Königs, zB. Val. Max. 4, 6. ext. 2. Iustin. 2, 10, 7. – 2) vorzugsw.: a) v. der Kleopatra, Cic. ad Att. 14, 8, 1. Hor. carm. 1, 37, 7. Aug. bei Suet. Aug. 69, 2. – b) v. der Dido, Verg. Aen. 1, 303 u.a. – c) v. der regierenden Kaiserin, Plin. 29, 20. Cod. Iust. 5, 16, 26. – d) die Gattin des rex sacrificulus, Paul. ex Fest. 113, 18. Serv. Verg. Aen. 4, 137: vollst. regina sacrorum, Macr. sat. 1, 15, 19. – B) übtr.: a) v. Göttinnen: r. Iuno, Cic. u.a.: o Venus, r. Cnidi Paphique, Hor.: siderum r. bicornis, Luna, Hor. – b) Königstochter, Prinzessin, zB. v. der Ariadne, Verg. Aen. 6, 28: v. der Medea, Ov. her. 12, 1: Plur. reginae, von den weibl. Angehörigen des Darius, Curt. 3, 11 (29), 25 u. 3, 12 (30), 12: virgines reginae, königliche Prinzessinnen, Curt. 3, 12 (32), 21. – c) von vornehmen Frauen, Herrin, Gebieterin, Plaut. truc. 531. Ter. eun. 168. – d) im allg., wie Königin = Erste, Anführerin, chori, Stat.: Appia longarum r. viarum, Stat. – II) bildl., Königin, Beherrscherin, omnium r. rerum oratio, Pacuv. tr. fr.: haec una virtus (sc. iustitia) omnium est domina et r. virtutum, Cic.: r. pecunia, Hor.

    lateinisch-deutsches > regina

  • 16 regina

    rēgīna, ae, f. (rēx), die Königin, als Herrscherin u. als Gemahlin des Königs, I) eig. u. übtr.: A) eig.: 1) im allg., Plaut., Sall. fr. u.a.: r. Berenice, Quint.: r. Bithynica, sarkast. v. Cäsar als Buhler des Königs Nikomedes von Bithynien, Suet. – als Gemahlin des Königs, zB. Val. Max. 4, 6. ext. 2. Iustin. 2, 10, 7. – 2) vorzugsw.: a) v. der Kleopatra, Cic. ad Att. 14, 8, 1. Hor. carm. 1, 37, 7. Aug. bei Suet. Aug. 69, 2. – b) v. der Dido, Verg. Aen. 1, 303 u.a. – c) v. der regierenden Kaiserin, Plin. 29, 20. Cod. Iust. 5, 16, 26. – d) die Gattin des rex sacrificulus, Paul. ex Fest. 113, 18. Serv. Verg. Aen. 4, 137: vollst. regina sacrorum, Macr. sat. 1, 15, 19. – B) übtr.: a) v. Göttinnen: r. Iuno, Cic. u.a.: o Venus, r. Cnidi Paphique, Hor.: siderum r. bicornis, Luna, Hor. – b) Königstochter, Prinzessin, zB. v. der Ariadne, Verg. Aen. 6, 28: v. der Medea, Ov. her. 12, 1: Plur. reginae, von den weibl. Angehörigen des Darius, Curt. 3, 11 (29), 25 u. 3, 12 (30), 12: virgines reginae, königliche Prinzessinnen, Curt. 3, 12 (32), 21. – c) von vornehmen Frauen, Herrin, Gebieterin, Plaut. truc. 531. Ter. eun. 168. – d) im allg., wie Königin = Erste, Anführerin, chori, Stat.: Appia longarum r. viarum, Stat. – II) bildl., Königin, Beherrscherin, omnium r. rerum oratio, Pacuv. tr. fr.: haec una virtus (sc. iustitia) omnium est domina et r. virtutum, Cic.: r. pecunia, Hor.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > regina

  • 17 agonium

    ăgōnĭum, ii, n.: dies appellabatur, quo rex (sacrificulus) hostiam immolabat. Hostiam enim antiqui agoniam vocabant. Agonium etiam putabant deum dici praesidentem rebus agendis; Agonalia ejus festivitatem, sive quia agones dicebant montes. Agonia sacrificia, quae fiebant in monte. Hinc Romae mons Quirinalis Agonus et Collina Agonensis, Paul. ex Fest. p. 10 Müll.; and immediately foll., id. ib: Agonium id est, ludum, ob hoc dictum, quia locus, in quo ludi initio facti sunt, fuerit sine angulo; cujus festa Agonalia dicebantur; Agonium Martiale, Masurius ap. Macr. S. 1, 4.

    Lewis & Short latin dictionary > agonium

  • 18 sacrificiolus

    sacrificiolus, ī, m. (Demin. v. sacrificus), der Opferer, rex, der die früher vom Könige besorgten Opfer verrichtende Opferpriester, Varro LL. 6, 31. Vgl. sacrificulus.

    lateinisch-deutsches > sacrificiolus

  • 19 sacrificus

    sacrificus, a, um (sacrum u. facio), I) opfernd, Ancus, Ov.: rex, Liv. (vgl. sacrificulus). – II) zum Opfern gehörig, Opfer-, ritus, Ov.: dies, Ov.: os, die Sprache der Opfernden od. Priester, Ov.: securis, Ov.: vestis, Sil.: ara, Val. Flacc.: cruor, Sil.: preces, Sen. poet.

    lateinisch-deutsches > sacrificus

  • 20 sacrificiolus

    sacrificiolus, ī, m. (Demin. v. sacrificus), der Opferer, rex, der die früher vom Könige besorgten Opfer verrichtende Opferpriester, Varro LL. 6, 31. Vgl. sacrificulus.

    Ausführliches Lateinisch-deutsches Handwörterbuch > sacrificiolus

См. также в других словарях:

  • Rex sacrificulus —    • Rex sacrificŭlus, sacrifĭcus или sacrōrum,          жреческая должность, установленная римлянами тотчас же по изгнании царей для совершения их sacra, которые прежде принадлежали царям. Liv. 2, 2, 3. 39. Подобным образом и греки сохранили по… …   Реальный словарь классических древностей

  • REX Sacrorum — nomen Sacerdotii, apud Romanos, Flamine Diali superioris, sed in fra Pontificis Max. dignitatem: de quo sic Livius, l. 2. c. 2. Regibbus exactis, et partâ libertate, rerum dein divinarum habita cura, et quia quaedam publica sacra per ipsos Reges… …   Hofmann J. Lexicon universale

  • Rex sacrorum — (rex sacrum, rex sacrificiorum, rex sacrificus, rex sacrificulus или просто rex) y римлян жрец, занимавший первое место в ordo sacerdotum, состоявшем под верховенством pontifex maximus. Учреждение должности rex sacrorum относится к первым годам… …   Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона

  • Rex sacrorum — Le Rex sacrorum ou Rex sacrificulus est un prêtre de la Rome antique. Après que le dernier roi, Tarquin le Superbe, fut chassé de Rome, on partagea les fonctions politiques et religieuses du Roi entre les nouveaux magistrats (les consuls) et un… …   Wikipédia en Français

  • Rex sacrorum — Der Rex Sacrorum (lateinisch „Heiliger König“), auch Rex Sacrificulus (lateinisch „Opferkönig“ [1]), war einer der höchsten römischen Priester. Als die Römer das Königtum abschafften, übernahm dieser Priester diejenigen religiösen Pflichten, die… …   Deutsch Wikipedia

  • Rex Sacrorum — Le Rex sacrorum ou Rex sacrificulus est un prêtre de la Rome antique. Après que le dernier roi, Tarquin le Superbe, fut chassé de Rome, on partagea les fonctions politiques et religieuses du Roi entre les nouveaux magistrats (les consuls) et un… …   Wikipédia en Français

  • Sacrificŭlus — Sacrificŭlus, s.u. Rex 2) …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Rex [1] — Rex (lat.), 1) König; R. apostolĭcus, der apostolische König (von Ungarn). R. catholĭcus, der katholische König (von Spanien). R. christianissĭmus, der allerchristlichste König (von Frankreich), dieser Titel stammt aus dem Byzantinischen Reiche,… …   Pierer's Universal-Lexikon

  • Rex — (lat.), König, im altröm. Staate bis zur Begründung der Republik Titel des obersten, vom Volk auf Lebenszeit gewählten Magistrats, der die unumschränkte Feldherrngewalt, die höchste richterliche und oberpriesterliche Würde vereinte; letztere ging …   Kleines Konversations-Lexikon

  • САКРИФИКУЛ —    • Sacrificŭlus,          см. Rex sacrificulus …   Реальный словарь классических древностей

  • РЕКС САКРИФИКУС — •Rex sacrificŭlus, sacrifĭcus или sacrōrum, жреческая должность, установленная римлянами тотчас же по изгнании царей для совершения их sacra, которые прежде принадлежали царям. Liv. 2, 2, 3. 39. Подобным образом и греки сохранили… …   Реальный словарь классических древностей

Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»